Stary orzech przy tarasie, rząd świerków posadzonych przez dziadka wzdłuż płotu, brzoza, która przez trzydzieści lat urosła wyżej niż dach. Takie drzewa dają cień i charakter działce, ale po każdej mocniejszej wichurze właściciel wychodzi rano do ogrodu i sprawdza, co spadło. Drobne prace pielęgnacyjne w ogrodzie można wykonać samemu, np. przycinając nisko położone gałęzie sekatorem. Przy drzewach, których korona zaczyna się na wysokości pierwszego piętra, sytuacja wygląda nieco inaczej.
Sygnały, których nie warto lekceważyć
Nie każde drzewo daje wyraźne ostrzeżenia przed upadkiem. Czasem jednak wcześniej można zauważyć, że coś jest nie w porządku, tylko mało kto patrzy w górę. Najłatwiej zauważyć suche konary, które wiosną nie wypuszczają liści. Na lipie czy klonie widać je od razu, bo wyraźnie odcinają się od zielonej korony. Taki konar może wisieć latami, a potem spaść nawet przy stosunkowo niewielkim wietrze i deszczu.
Drugi sygnał to owocniki grzybów u podstawy pnia albo na korzeniach. Huby na pniu mogą świadczyć o rozkładzie drewna, choć z zewnątrz drzewo może wyglądać zdrowo. Trzecia rzecz to pęknięcia i rozwidlenia. Pień, który rozchodzi się na dwa równe przewodniki w kształcie litery V, z wrośniętą między nimi korą, bywa słabym punktem całej konstrukcji. Przy silnym wietrze jedna połowa potrafi oderwać się od drugiej.
Zmiany wokół drzewa też mają znaczenie. Wykop pod fundament, nowy podjazd z kostki albo przyłącze kanalizacji poprowadzone metr od pnia mogą przeciąć korzenie, a skutki mogą być widoczne dopiero po kilku latach. Jeśli drzewo zaczyna się przechylać, a ziemia po jednej stronie pnia się unosi, nie ma na co czekać.
Dlaczego nie z drabiny i nie z piłą w ręku
Właściciele działek często próbują ciąć wysokie gałęzie sami, stojąc na drabinie opartej o pień. To bardzo niebezpieczne rozwiązanie. Odcięty konar może spaść w nieprzewidywalny sposób, odbić się od niższych gałęzi i uderzyć w drabinę albo w człowieka. Pilarka trzymana jedną ręką nad głową to z kolei proszenie się o kontuzję.
Arborysta pracuje inaczej. Wchodzi do korony na linie, przypięty do uprzęży, i odpowiednio zabezpiecza się podczas wykonywania cięć. Ciężkie konary nie spadają swobodnie, tylko są opuszczane na linach w wybrane miejsce, z dala od dachu, szklarni czy rabaty. Przy drzewie rosnącym tuż przy domu to często jedyny sposób, żeby wykonać cięcie bez szkód. Przy gałęziach w pobliżu przewodów energetycznych nie należy nic robić samemu, tylko skontaktować się z zakładem energetycznym.
Czego uczy kurs dla przyszłych arborystów
Zawód arborysty wymaga połączenia techniki linowej z wiedzą o samym drzewie. Dobrym przykładem jest kurs poziomu A, trwający 5 dni, czyli 40 godzin zajęć. Program obejmuje zakres, który w praktyce przydaje się od pierwszego zlecenia:
- dobór sprzętu i podstawy przeglądu środków ochrony indywidualnej,
- węzły i techniki dostępu linowego we wspinaczce drzewnej,
- techniki SRT/SRS oraz DRT/MRS, a także przepięcie z SRT na DRT,
- poruszanie się w koronie, praca piłą ręczną i piłą na wysięgniku,
- podstawy fizjologii i diagnostyki drzew,
- wycena pracy i ocena ryzyka,
- ratowanie z drzewa i podstawy riggingu, czyli kontrolowanego opuszczania ciętych fragmentów na linach.
Ten ostatni punkt mówi wiele o charakterze pracy. Arborysta nie działa sam. Na dole zawsze stoi ktoś, kto w razie potrzeby pomoże w przeprowadzeniu akcji ratunkowej, np. gdy pracownik straci przytomność w koronie drzewa. Diagnostyka z kolei pozwala ocenić stan drzewa i dobrać odpowiednie działania pielęgnacyjne lub zabezpieczające.
Warunkiem uczestnictwa w kursie jest ukończenie 18 lat, dobra kondycja fizyczna i brak przeciwwskazań do pracy na wysokości. Ukończony kurs arborystyczny kończy się uzyskaniem zaświadczenia, które jest honorowane przy dopuszczeniu do certyfikacji European Treeworker albo do kursu ścinki sekcyjnej. To ważne dla osób, które chcą zrobić z tej pracy zawód, a nie tylko zadbać o własny ogród.
Jak rozmawiać z arborystą przed zleceniem
Zanim ktoś wejdzie na drzewo, dobrze jest umówić się na oględziny. Fachowiec obejrzy pień, korzenie i koronę, czasem z lornetką, i powie, co realnie da się zrobić. Najczęściej proponuje cięcia sanitarne, czyli usunięcie suchych i uszkodzonych konarów, odpowiednie cięcia korony od strony dachu albo zabezpieczenie rozwidlenia wiązaniem. Wycinka całego drzewa powinna być ostatecznością, a nie pierwszą propozycją.
Warto zapytać, jakim sprzętem pracuje ekipa, jak będzie opuszczać konary i kto zabierze gałęzie. Doświadczony arborysta powinien umieć wyjaśnić, jak będą wyglądały prace, a przy okazji podpowie, kiedy najlepiej wrócić na kolejną kontrolę. Przy starych drzewach częstotliwość przeglądów warto ustalić ze specjalistą, a po większych wichurach dodatkowo sprawdzić ich stan.
Materiał zewnętrzny



